X
تبلیغات
رایتل

آرمان دانش آموزی

موضوعات تخصصی علوم انسانی و اجتماعی

دوشنبه 23 مرداد‌ماه سال 1391 ساعت 09:30 ب.ظ

حق تحصیل پشت سد «جنسیت»

سیاست های اصولگرایان پیرامون آموزش عالی از سال 1384 به این سو علامت سوال های زیادی را در ذهن مخاطب برمی انگیزد. در یک نگاه کلی سیاست های آنها را باید حذف کننده و محدودکننده در بسیاری از عرصه های فرهنگ و آموزش عالی دانست. بعد از انقلاب دانشگاه ها توانسته بودند به یک استقلال نسبتا محدود در مقایسه با قبل از انقلاب دست پیدا کنند اما امواج انقلاب فرهنگی، آن مختصر استقلال دانشگاه ها را هم از میان برد. اما با پایان دوران جنگ و بالاخص در دوران اصلاحات، مجددا دانشگاه ها توانستند در یک فضای آزادتر و مستقل تر استنشاق کنند. اما با ظهور اصولگرایان در قدرت در تیرماه 1384 آن مختصر استقلال و فضایی که در دانشگاه ها به وجود آمده بود، مجددا از میان رفت. سخنی به گزاف نرفته اگر گفته شود که حذف و پایمال کردن استقلال دانشگاه ها اصلی ترین و بارزترین سیاست کلی و جهت گیری اصولگرایان در ارتباط با دانشگاه ها و آموزش عالی بوده است. شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزارت علوم هر تصمیمی که خواستند و هر سیاستی را که اراده کردند، در مورد دانشگاه ها به اجرا گذاردند. استخدام هیات علمی جدید از سوی دانشگاه ها را حذف کردند، برگزاری آزمون دکترای تخصصی توسط دانشگاه ها را حذف کردند، تغییرات آموزشی را صرفا از ناحیه وزارت علوم اجازه دادند، گزینش ها به وزارت علوم بازگشت و عملاشورای عالی انقلاب فرهنگی و وزارت علوم تصمیم گیری از صدر تا ذیل امور مهم دانشگاه ها را به دست گرفتند. بخش عمده ای از دخالت های وزارت علوم و شورای عالی انقلاب فرهنگی در امور دانشگاه ها تحت عنوان «اسلامی کردن دانشگاه ها» و «اسلامی کردن علوم انسانی» صورت گرفت. به هیچ دانشگاهی دیگر اجازه تاسیس رشته های علوم انسانی داده نشد (تا سرفصل ها و محتوای دروس علوم انسانی اسلامی شوند) و توسعه و گسترش بسیاری از رشته های علوم انسانی منوط به اسلامی کردن آنها شد.
    

    کمیته های مطالعاتی متعددی در وزارت علوم و شورای عالی انقلاب فرهنگی به منظور اسلامی کردن دروس علوم انسانی و معرفی رشته های جدید «علوم انسانی اسلامی» تشکیل شدند.

    اما بعد از گذشت سه سال هنوز نه شورای عالی انقلاب فرهنگی و نه وزارت علوم سه صفحه هم به دانشگاه ها تحت عنوان دروس علوم انسانی اسلامی ابلاغ نکرده اند، به جز مشی کلی گویی، انشاءالله، اهمیت و مزیت های بومی سازی علوم انسانی، مزیت علوم و علم بومی شده، تدوین علوم انسانی برگرفته از فرهنگ غنی ایرانیاسلامی و منابع اصیل ملی و... . مطالبی از این دست، هنوز در هیچ رشته علوم انسانی، از سوی نه شورای عالی انقلاب فرهنگی و نه وزارت علوم به دانشگاه اعلام نشده است که آن درس یا آن یکی را دیگر تدریس نکنید و به جای آن این سرفصل های اسلامی را تدریس کنید.آخرین ضربه و لطمه ای که اصولگرایان بر آموزش عالی کشور وارد کرده اند حذف دختران از 77 رشته دانشگاهی در 36 دانشگاه کشور است. بخش قابل توجهی از این 77 رشته در رشته های مهندسی هستند اما در برخی از دانشگاه ها دختران از ورود به رشته هایی همچون مترجمی زبان انگلیسی، زبان و ادبیات فارسی (دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین) هم محروم شده اند. یکی از دانشگاه هایی که ظرف چند سال گذشته بیشترین ستم را از ناحیه سیاست های سختگیرانه اصولگرایان تحمل کرده دانشگاه علامه طباطبایی بوده که در جریان جلوگیری از ورود دختران این دانشگاه یکی از جلودارها است. دانشگاه علامه در رشته هایی چون علوم اجتماعی و مددکاری، جلوی تحصیل دختران را گرفته است. از همه جالب تر آن است که وزارت علوم می گوید که هیچ نقشی در این تصمیم گیری نداشته و خود دانشگاه ها راسا این تصمیم را گرفته اند.کمیسیون آموزش عالی مجلس هم ایضا می گوید که در جریان حذف دختران از رشته های دانشگاهی نبوده و اساسا این سیاست را تایید نمی کند. شورای عالی انقلاب فرهنگی هم آنچنان سکوت اختیار کرده که انگار این تصمیم در کشور دیگری اتخاذ شده و به ایران مربوط نمی شود. چگونه می توان باور کرد که دانشگاه هایی که تمامی اختیارات شان از آنها سلب شده، اختیار داشته اند که دانشجویان دختر را بپذیرند یا نپذیرند. اما فرض بگیریم که نه وزارت علوم، نه مجلس و نه شورای عالی انقلاب فرهنگی در جریان این تصمیم گیری دانشگاه ها نبوده اند، آیا حالاکه فهمیده اند که 36 دانشگاه کشور جلو ورود دختران به 77 رشته دانشگاهی را گرفته اند، این اقدام را تایید می کنند؟ یا اگر با این اقدام مخالفند چرا جلوی آن را نمی گیرند؟چگونه می توان پذیرفت که دانشگاهی که نمی تواند یک دانشجوی ستاره دار را بدون مجوز گرفتن از وزارت علوم ثبت نام کند، یک مرتبه آنقدر قدرت و اختیارات پیدا کرده که می تواند تصمیم بگیرد در این رشته یا آن یکی اساسا دانشجوی دختر دیگر پذیرش نکند؟مخالفت با تحصیل دختران از یک سو و از سویی دیگر مساله اسلامی کردن علوم انسانی سبب شده تا ظرفیت پذیرش دانشجو در رشته های علوم انسانی به کمتر از نصف کاهش پیدا کند. یکی از مسوولان آموزش عالی اصولگرا در پاسخ به انتقادات بسیاری که به واسطه ممانعت از تحصیل دختران در برخی رشته ها صورت گرفته اظهار داشته که «اینکه دختران بتوانند رشته ای را انتخاب کنند یا خیر به سیاست های کلان وزارت علوم باز می گردد.» به ایشان باید یادآوری کرد که داشتن آگاهی و برخورداری از تحصیلات عالیه حق هر انسانی صرف نظر از جنسیت است. نه وزارت علوم و نه هیچ نهاد دیگری نمی تواند جلوی تحقق این حق را بگیرد.